تبیین تصویر فضای شهر در فیلم‌های ایرانی برگزیده در جشنواره‌های بین المللی سینمایی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مهروش کاظمی شیشوان

دانشیار- هیئت علمی گروه معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران.

10.22067/context.2025.95724.1028

چکیده

بررسی رابطه سینما و شهر یکی از مباحث راهگشا جهت شناخت فرهنگ جامعه شهری مدرن است. در این میان فضاهای شهری به عنوان مکان رویداد فیلم از اهمیت زیادی برخوردارند و معرف موقعیت زمانی، فرهنگی، تاریخی، اجتماعی در فیلم هستند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- اکتشافی، چگونگی و نوع نگاه فیلم‌های ایرانی به فضاهای شهری و نحوه نمایش آن بررسی شده است. روش تحلیل داده ها بروش تحلیل محتوا بوده است. نمونه های مورد مطالعه هدفمند و از آثار برگزیده در سه جشنواره برجسته بین المللی شامل کن، برلین و ونیز انتخاب شده اند. هدف اصلی پژوهش تبیین ماهیت تصویر ترسیم شده در ذهن مخاطب از شهر و فضای شهری ایران در جشنواره های جهانی است. این تحلیل ها بیشتر از آن جهت کارساز است که نه تنها به متخصصان این حوزه‌ها کمک می‌کند با شناخت نقاط قوت و ضعف این بازنمایی و مد نظر قرار دادن خواسته‌ها و مشارکت مردم به ارتقا کیفیت فضاهای شهری بپردازند، بلکه سبب می شود فضاهای شهری در سینمای ایران دارای شخصیت گردیده و به عبارتی منعکس کننده هویت ایرانی باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد فضاهای شهری نمایش داده شده در اکثر فیلم‌ها محدود به فضاهایی است که اساسا برای رفت و آمد طراحی شده و فاقد بسیاری از کیفیت‌های محیطی و شهری هستند. هم‌چنین دید کلی از شهر در این فیلم‌ها بیشتر محدود به نمایش معضلات اجتماعى و فرهنگی بوده و از نظر بصری و اداراکی فاقد قدرت لازم برای تشخیص حس مکان و احساس تعلق به محیط شهر می باشد

کلیدواژه‌ها

سینما

فضا

شهر

سینمای ایران

---

The author(s) retain the copyright of this article. This is an open access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).